03:01 Μὴ πολλοὶ διδάσκαλοι γίνεσθε, ἀδελφοί μου, εἰδότες ὅτι μεῖζον κρίμα ληψόμεθα.
- γινεσθε ] γεινεσθε 03
- ληψομεθα ] λημψομεθα 02, 03, NA27
03:02 Πολλὰ γὰρ πταίομεν ἅπαντες. Εἴ τις ἐν λόγῳ οὐ πταίει, οὗτος τέλειος ἀνήρ, δυνατὸς χαλιναγωγῆσαι καὶ ὅλον τὸ σῶμα.
03:03 Ἴδε, τῶν ἵππων τοὺς χαλινοὺς εἰς τὰ στόματα βάλλομεν πρὸς τὸ πείθεσθαι αὐτοὺς ἡμῖν, καὶ ὅλον τὸ σῶμα αὐτῶν μετάγομεν.
- ιδε ] ει δε 01, 02, 03, NA27
- ιδε 01c ] + γαρ 01
- τα στοματα ] το στομα 02
- προς ] εις 01, 03, NA27
- πειθεσθαι ] πιθεσθαι 01
- αυτους ημιν ] 2-1 02
- αυτων μεταγομεν ] 2-1 02
03:04 Ἰδοὺ, καὶ τὰ πλοῖα, τηλικαῦτα ὄντα, καὶ ὑπὸ σκληρῶν ἀνέμων ἐλαυνόμενα, μετάγεται ὑπὸ ἐλαχίστου πηδαλίου, ὅπου ἂν ἡ ὁρμὴ τοῦ εὐθύνοντος βούληται.
- πλοια ] + τα 03
- σκληρων ανεμων ] 2-1 01, 03, NA27
- αν ] omit 01, 03, NA27
- βουληται ] βουλεται 01, 03, NA27
03:05 Οὕτως καὶ ἡ γλῶσσα μικρὸν μέλος ἐστίν, καὶ μεγαλαυχεῖ. Ἰδού, ὀλίγον πῦρ ἡλίκην ὕλην ἀνάπτει.
- ουτως ] ωσαυτως 02
- μικρον ] μεικρον 03
- μεγαλαυχει ] μεγαλα αυχει 02, 03, NA27
- ολιγον 02vid ] ηλικον 01, 02c, 03, NA27
- αναπτει ] αναπτι 01
Notes:
- The ολιγον is noted as the likely reading for the original of 02 by Editio Critica Maior. The manuscript definitely looks modified at that place. I will be following
their reading here as they probably have better data.
03:06 Καὶ ἡ γλῶσσα πῦρ, ὁ κόσμος τῆς ἀδικίας: οὕτως ἡ γλῶσσα καθίσταται ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν, ἡ σπιλοῦσα ὅλον τὸ σῶμα, καὶ φλογίζουσα τὸν τροχὸν τῆς γενέσεως, καὶ φλογιζομένη ὑπὸ τῆς γεέννης.
- κοσμος ] κοσσμος 03
- αδικιας ] αδικειας 02
- ουτως ] omit 01, 02, 03, NA27 // + ηυ 01c
- καθισταται 03c ] καθισται 03
- ημων 01c ] + και 01
- η 01c ] omit 01
- γενεσεως ] + ημων 01
Notes:
- αδικιας ηυ in 01 - It is unclear if the ηυ is from the original scribe or the corrector. Either way, I cannot make any sense of why it would be there.
03:07 Πᾶσα γὰρ φύσις θηρίων τε καὶ πετεινῶν, ἑρπετῶν τε καὶ ἐναλίων, δαμάζεται καὶ δεδάμασται τῇ φύσει τῇ ἀνθρωπίνῃ:
- πετεινων ] πετινων 01, 02
- τε ] omit 02
- δαμαζεται ] δαμαζετε 02
- φυσει ] φυσι 02
- ανθρωπινη ] ανθρωπεινη 03
03:08 τὴν δὲ γλῶσσαν οὐδεὶς δύναται ἀνθρώπων δαμάσαι: ἀκατάσχετον κακόν, μεστὴ ἰοῦ θανατηφόρου.
- δυναται ανθρωπων δαμασαι ] 3-1-2 03, NA27 // 1-3-2 02
- ανθρωπων δαμασαι ] 2-1 01
- ακατασχετον ] ακαταστατον 01, 02, 03, NA27
03:09 Ἐν αὐτῇ εὐλογοῦμεν τὸν θεὸν καὶ πατέρα, καὶ ἐν αὐτῇ καταρώμεθα τοὺς ἀνθρώπους τοὺς καθ' ὁμοίωσιν θεοῦ γεγονότας:
- θεον ] κυριον 01, 02, 03, NA27
- γεγονοτας ] γεγενημενους 02
NS:
- (κυριον) = κν 01, 02, 03
- θεου = θυ 01, 02, 03
- πατερα = πρα 02
- ανθρωπους = ανουσ 02
03:10 ἐκ τοῦ αὐτοῦ στόματος ἐξέρχεται εὐλογία καὶ κατάρα. Οὐ χρή, ἀδελφοί μου, ταῦτα οὕτως γίνεσθαι.
03:11 Μήτι ἡ πηγὴ ἐκ τῆς αὐτῆς ὀπῆς βρύει τὸ γλυκὺ καὶ τὸ πικρόν;
Notes:
- The reading in 02 is unclear, though "πη" seems the most likely reading, even though it is nonsense.
03:12 Μὴ δύναται, ἀδελφοί μου, συκῆ ἐλαίας ποιῆσαι, ἢ ἄμπελος σῦκα; Οὕτως οὐδεμια πηγὴ ἁλυκὸν καὶ γλυκὺ ποιῆσαι ὕδωρ.
- ελαιας ] ελεας 01
- ουτως ] omit 02, 03, NA27
- ουδεμια πηγη αλυκον και ] ουτε αλυκον (01), 02, 03, NA27
- ουδεμια ] ουδε 01
Notes:
- NA27 lists 01 as supporting ουτε when it actually reads ουδε. Editio Critica Maior lists the variant correctly.
03:13 Τίς σοφὸς καὶ ἐπιστήμων ἐν ὑμῖν; Δειξάτω ἐκ τῆς καλῆς ἀναστροφῆς τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν πραΰτητι σοφίας.
03:14 Εἰ δὲ ζῆλον πικρὸν ἔχετε καὶ ἐριθείαν ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμῶν, μὴ κατακαυχᾶσθε καὶ ψεύδεσθε κατὰ τῆς ἀληθείας.
- δε ] + αρα 02
- εριθειαν ] εριθιαν 01 // ερειθιαν 03 // ερειθειαν 02, 03c
- τη καρδια ] ταις καρδιαις 01
- κατακαυχασθε ] κατακαυχασθαι 01 // καυχασθε 02
- και ψευδεσθε κατα της αληθειας ] 4-5-1-2 01 // 3-4-5-1-2 01c
- ψευδεσθε ] ψευδεσθαι 01
- κατα 01c ] omit 01
- αληθειας ] αληθιας 01
03:15 Οὐκ ἔστιν αὕτη ἡ σοφία ἄνωθεν κατερχομένη, ἀλλ' ἐπίγειος, ψυχική, δαιμονιώδης.
- ανωθεν 01c ] ανοθεν 01
- αλλ ] αλλα 01, 03, NA27
- επιγειος ] επιγιος 01, 02
03:16 Ὅπου γὰρ ζῆλος καὶ ἐριθεία, ἐκεῖ ἀκαταστασία καὶ πᾶν φαῦλον πρᾶγμα.
- εριθεια ] εριθια 01 // ερειθεια 03
- εκει ] + και 01, 02
03:17 Ἡ δὲ ἄνωθεν σοφία πρῶτον μὲν ἁγνή ἐστιν, ἔπειτα εἰρηνική, ἐπιεικής, εὐπειθής, μεστὴ ἐλέους καὶ καρπῶν ἀγαθῶν, ἀδιάκριτος καὶ ἀνυπόκριτος.
- ειρηνικη ] ιρηνικη 01 // ειρηνεικη 02
- ευπειθης ] ευπιθης 02
- και ] omit 01, 02, 03, NA27
03:18 Καρπὸς δὲ τῆς δικαιοσύνης ἐν εἰρήνῃ σπείρεται τοῖς ποιοῦσιν εἰρήνην.
- της ] omit 01, 02, 03, NA27
- σπειρεται ] σπιρεται 01 // σπειρετε 02
Notes:
- 01 - Editio Critica Maior lists the unclear marking between της and δικαιοσυνης as an omicron. I do not think this is the case due to the marking on the right side of the smudge. What it actually is remains unclear, though I cannot imagine anything that would not be a nonsense reading.